Studieschuld

Het is tegenwoordig zeker niet eenvoudig om zonder mbo-diploma of meer nog een goede baan te krijgen. Omdat vooral een hbo- of wo-studie gepaard gaat met behoorlijk wat kosten, bouwen veel studenten een (vaak behoorlijk forse) studieschuld op, iets wat in de toekomst alleen nog maar vaker zal voorkomen door de invoering van het leenstelsel. Die studieschuld moet je uiteindelijk natuurlijk ook afbetalen. Wij geven je een aantal handige tips voor het aflossen van de schuld.

Denk goed na wanneer je begint met aflossen

Je hoeft niet direct nadat je het felbegeerde papiertje hebt gehaald al te beginnen met het afbetalen van je studieschuld. Je studiefinanciering stopt direct na het halen van je diploma. Op 1 januari van het daaropvolgende jaar begint de zogenaamde aanloopfase. Die duurt twee jaar. Je kunt in deze periode al beginnen met terugbetalen, maar het hoeft nog niet. Pas na de aanloopfase van twee jaar begint de daadwerkelijke aflosfase.

Het bedrag dat je per maand moet aflossen wordt bepaald aan de hand van het inkomen. Hoe meer je verdient, hoe meer je per maand moet terugbetalen. Afhankelijk van wanneer je bent afgestudeerd, heb je 15 (het oude systeem) of 35 (het nieuwe leenstelsel van 2018) jaar de tijd om je studieschuld af te lossen. Lukt het je niet om binnen deze termijnen de schuld af te betalen omdat je te weinig verdient? Dan wordt het restbedrag kwijtgescholden en de lening dus effectief omgezet in een gift.

Kijk dus goed naar je eigen situatie. Als je bijvoorbeeld behoorlijk wat spaargeld achter de hand hebt en in de aanloopfase al goed begint te verdienen, kan het verstandig zijn om eerst wat kapitaal op te bouwen en pas na de aanloopfase te beginnen met het aflossen van de schuld. Maar soms loont het ook om gelijk al vlijtig te beginnen met het afbetalen van je studieschuld. Je betaalt in de aanloopfase namelijk wel al rente over het schuldbedrag. Is die rente beduidend hoger dan de actuele spaarrente en heb je naast je vaste lasten nog wel wat extra financiële ruimte? Dan is het natuurlijk een goed idee om al vroeg te beginnen met het aflossen van de studieschuld.

Extra betalen voor een hogere hypotheek

Het kopen van een huis kan lastiger worden als je zit opgezadeld met een hoge studieschuld. De hoogte van de schuld heeft namelijk invloed op het maximumbedrag dat je kunt lenen. Zelfs als je trouw elke maand een deel van de studieschuld aflost, kijkt de hypotheekverstrekker in principe naar het oorspronkelijke schuldbedrag. Toch is er wel een manier om een hogere hypotheek te krijgen. Dit kan als je bovenop de maandelijkse aflossing een tussentijdse betaling aan de DUO doet. Het kan dus lonen om eenmalig in je spaargeld te duiken of je ouders een keer lief aan te kijken voor een schenking.

Omdat een studieschuld niet geregistreerd is bij het BKR, kun je het bestaan ervan theoretisch verzwijgen voor een hypotheekverstrekker. Verstandig is dit echter niet. Uiteindelijk heb je er vooral jezelf mee als je een hypotheek afsluit die je eigenlijk niet kunt betalen. Bovendien kan de bank een lening terugeisen als ze erachter komt dat je informatie over je studieschuld hebt verzwegen.

Extra aflossen

Je hebt altijd de mogelijkheid om naast het vaste maandbedrag dat je van je studieschuld moet afbetalen extra af te lossen. Heb je dus een onverwachte financiële meevaller? Heb je een betere baan gevonden? Of is je salaris verhoogd? Overweeg dan om tussentijds een extra deel van je schuld af te lossen.

Studeren en schuldenVergelijk je studieschuld en inkomen

Bijna honderdduizend afgestudeerden zijn gedwongen om een te groot deel van hun inkomen te gebruiken voor het afbetalen van een studieschuld. Dat blijkt uit cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Deze mensen vallen automatisch onder een speciale betalingsregeling. Hierdoor hoeven ze uiteindelijk minder geld per maand terug te betalen. De regeling moet ervoor zorgen dat het aflossen van de studieschuld niet te zwaar drukt op de vaste lasten van oud-studenten.

Ga dus voor jezelf eens goed na welk deel van je inkomen daadwerkelijk opgaat aan het aflossen van jouw studieschuld. Dit kan door online gebruik te maken van een KasBoek. Hiermee kun je nauwgezet al jouw inkomsten en uitgaven in kaart brengen en rubriceren, waardoor gelijk duidelijk wordt welk bedrag er uiteindelijk per maand overblijft voor het aflossen van je studieschuld.

Studieschuld overdragen

Het is ook mogelijk om met wederzijdse instemming je studieschuld aan iemand anders over te dragen, bijvoorbeeld aan je ouders of een kapitaalkrachtige vriend. Dit kan op diverse manieren.

  • Iemand het bedrag (ineens, maandelijks of jaarlijks) geven dat afgelost moet worden, zodat diegene de schuld zelf kan aflossen.
  • Rechtstreeks het verschuldigde bedrag overmaken naar de bank.
  • Met een maandelijkse aflossing de schuld van een ander afbetalen.
  • De schuld herfinancieren bij een andere bank, waar je vervolgens zelf aflossingsafspraken mee maakt.

Let er wel op dat je ook bij het overdragen van de studieschuld als ‘eigenaar’ aansprakelijk en verantwoordelijk blijft voor dit openstaande bedrag. Zeker als je ouders een eigen huis hebben en de studieschuld overnemen, valt de schuld uiteindelijk goedkoper uit. Wie een koopwoning heeft, kan het huis namelijk als onderpand opgeven. Hierdoor valt de rente vaak lager uit.